Главоболка: Видови и Третман

Главоболката е честа здравствена состојба која може да има различни причини и облици. Постојат два основни типа на главоболки: примарна и секундарна главоболка.

Примарната главоболка се јавува во отсуство на било каква надворешн причина причина или основно заболување. Најчестите видови примарна главоболка се:

• Мигрена – Втората најчеста форма на главоболка, која се јавува кај околу 15% од жените и 6% од мажите.
• Тензиска главоболка – Најчеста форма на главоболка, која е поврзана со напнатост во мускулите на главата и вратот.
• Кластер главоболка – Ретка, но интензивна главоболка која се јавува периодично во „кластери“ (групи на напади).

Секундарната главоболка е резултат на некое основно заболување или состојба. Најчести причини за секундарна главоболка се:

• Менингитис – Воспаление на мозочните обвивки.
• Интракранијално крварење – Крварење во мозокот, како што е субарахноидално крварење.
• Тумори на мозок – Голем број на тумори во мозокот може да предизвикаат притисок и главоболки.
• Глауком – Зголемен очен притисок кој може да предизвика болка во главата.

Мигрената е главоболка која предизвикува силна пулсирачка болка, најчесто на едната страна од главата. Често е придружена со гадење, повраќање и осетливост на светлина и звук. Нападите на мигрена може да траат од неколку часа до неколку дена и може значително да го нарушат секојдневниот живот.

Некои луѓе доживуваат предупредувачки симптом наречен аура, кој се јавува пред или за време на мигрената. Аурата може да вклучува:

• Визуелни нарушувања, како блесоци на светлина или црни точки.
• Чувство на трнење во лицето, рацете или нозете.
• Потешкотии со говорот. 

Фази на Мигрената

• Продром – Се јавува еден до два дена пред главоболката и вклучува симптоми како запек, промени во расположението, зголемена потреба за мокрење, задржување на течности и зевање.
• Аура – Кај некои луѓе се јавуваат визуелни или невролошки симптоми, како трнење и потешкотии во говорот.
• Напад – Главоболката трае од 4 до 72 часа и вклучува пулсирачка болка, гадење, повраќање и осетливост на светлина и звук.
• Постдром – По нападот, личноста може да се чувствува исцрпено, збунето или слабо.

Кога да се Побара Медицинска Помош?

Ако честопати имате главоболки, водете дневник на симптомите и консултирајте се со лекар. Иако мигрената не е опасна, во некои случаи главоболката може да укажува на сериозен здравствен проблем. Веднаш побарајте медицинска помош ако:

• Главоболката е ненадејна и интензивна, како „гром од ведро небо“.
• Главоболката е придружена со треска, вкочанет врат, конфузија, напади, двоен вид или слабост.
• Сте имале повреда на главата и потоа развивате главоболка.
• Имате хронична главоболка што се влошува при кашлање, напрегање или движење.
• Имате нова главоболка по 50-годишна возраст.

Третманот на мигрена е насочен кон запирање на симптомите и спречување на идни напади.

Многу лекови се дизајнирани за третман на мигрена. Лековите што се користат при мигрена спаѓаат во две големи категории:

• Лекови за ублажување на болката – Познати и како акутен или абортивен третман, овие лекови се земаат за време на нападот на мигрена со цел да се спречат симптомите.
• Превентивни лекови – Овие лекови се земаат редовно, најчесто секојдневно, за да се намали зачестеноста или тежината на мигрената.

Нефармаколошки Третман (третман без лекови)

• Одржување на здрав начин на живот.
• Редовно вежбање и доволно спиење.
• Избегнување на прекумерен внес на алкохол и кофеин.
• Намалување на изложеноста на стресни ситуации.

Фармаколошки Третман (третман со лекови)

• Нестероидни антиинфламаторни лекови (НСАИЛ) – Најефективни кога се земаат на почетокот на нападот, како што е ибупрофен (Бруфен), заедно со лекови против повраќање.
• Триптани (Zolmitriptan, Sumatriptan) – Лекови на избор кај силни и онеспособувачки напади на мигрена.

При мигренозен напад, најпрво се препорачува одмор во тивка, темна просторија. За полесна мигрена, најчесто се препорачуваат нестероидни антиинфламаторни лекови во комбинација со антиеметици. Кај потешки и онеспособувачки напади, триптаните се прва линија на терапија.

Редовното следење на симптомите и навременото реагирање може да помогне во ублажување на нападите на мигрена и подобрување на квалитетот на животот на пациентите.