Рентген зрачење: Колку е безбедно за моето здравје?

 Кога ќе слушнете дека треба да направите рентген, можно е првото нешто што ќе ви падне на ум да биде „Дали е тоа безбедно?“. Рентгенските снимки се еден од најчесто користените и најкорисните алатки во модерната медицина, но бидејќи вклучуваат зрачење, важно е да разберете што тоа навистина значи за вашето здравје.

Рентген зраците се тип на јонизирачко зрачење, што значи дека тие имаат доволно енергија да предизвикаат промени на ниво на клетки и ДНК. Но, дозата што се користи за медицински цели е многу мала и строго контролирана.

Кога правите рентген, зраците минуваат низ телото и создаваат слика врз основа на тоа како различни ткива ги апсорбираат тие зраци. Коските, на пример, ги апсорбираат повеќе и изгледаат бело на снимката, додека воздухот (на пример во белите дробови) изгледаат темно.

Рентгенските снимки се користат секојдневно за широк спектар на медицински потреби, вклучувајќи:

• Откривање скршени коски и повреди
• Дијагноза на пневмонија и други заболувања на белите дробови
• Преглед на синуси, стомак, црева или мочен меур
• Проценка на проблеми со забите
• Следење на состојби како остеоартритис или срцева слабост

Во некои случаи се користи и контрастна супстанција (на пр. бариум) за подобро да се прикажат одредени органи.

Дозата на зрачење при рентген преглед е измерена во милисиверти (mSv). За споредба:

Стандардниот рентген преглед изложува на многу помала доза од природната изложеност што ја добиваме секоја година.

Ризиците од рентген зрачењето се многу мали кога прегледите се прават соодветно и со медицинска причина. Потенцијалниот ризик од развој на канцер поради еден рентген преглед е исклучително низок. Сепак, кумулативната изложеност (повеќе прегледи во краток период) може да го зголеми ризикот.

Затоа секој преглед треба да биде оправдан – лекарот секогаш ќе ја процени ситуацијата и ќе ја процени потребата според можните ризици.

• Оловни престилки се користат за покривање на делови од телото кои не се предмет на снимање.
• Современи рентген апарати користат значително пониски дози отколку во минатото.
• Прегледите се сведени на минимум и се користат само кога придобивките се поголеми од ризикот.

Во најголемиот број случаи – не. Ако лекар ви препорачал рентген, тоа значи дека веројатно ќе се добијат важни информации кои ќе помогнат за дијагноза или третман. Ризикот од пропуштена дијагноза честопати е поголем отколку самиот ризик од зрачење.

• Дали постои друга метода без зрачење (на пр. ултразвук или МР)?
• Колкава е дозата на зрачење што ќе ја добијам?
• Дали е прегледот навистина неопходен?
• Што ќе се случи ако не го направам сега?

Отворена комуникација со вашиот лекар ви помага да донесете информирана одлука.