Карцином на дебелото црево: знаци, како да се намали ризикот и негов третман

Карциномот на дебелото црево е една од најчестите малигни болести кај возрасната популација. Благодарение на современи скрининг-методи, многу случаи може да се откријат во рана фаза, кога третманот е значително поедноставен и поуспешен. Колоректалниот карцином се развива постепено – најчесто почнува како мал, бениген полип кој со години може да прерасне во рак. Тоа ни дава голема можност за рано откривање и спречување.

Раните фази на карцином на дебелото црево често не даваат јасни симптоми, па затоа редовниот скрининг е клучен. Сепак, постојат предупредувачки знаци на кои секој треба да внимава како што се:

• Промени во навиките на празнење – продолжена дијареа, запек или чувство дека цревото не се испразнило целосно.
• Крв во столицата – може да биде светлоцрвена или темна, речиси црна.
• Необјаснета болка во стомакот, грчеви или чувство на подуеност.
• Постојан замор и слабост, како резултат на анемија (слабокрвност)
• Необјаснето губење на тежина.
• Столица со тесна форма („моливеста“).

Скринингот има за цел да открие промени пред да станат канцерозни или да го дијагностицира ракот во рана фаза. Постојат неколку видови на тестови:

1. Колоноскопија

Тој е “златен” стандард во откривање на промени. Со флексибилна камера лекарот го го прегледува целото дебело црево и може во истиот момент да отстрани полипи доколку ги најде. Се препорачува на секои 10 години за лица со просечен ризик, почнувајќи од 45 години.

Откриваат микроскопска крв во столицата што не може да се забележи со голо око. Тестовите се едноставни, безболни, домашни и се прават секоја година.

Ги препознаваат промените во ДНК што можат да укажат на рак или полипи. Обично се прават на секои 3 години.

Специјализиран CT-преглед кој открива поголеми полипи и тумори. Се препорачува на секои 5 години.

Лицата со зголемен ризик (позитивна семејна историја, воспалителни цревни болести, наследни синдроми како Lynch или FAP) може да треба да почнат со скрининг многу порано – дури и во 20-тите или 30-тите години.

Иако нема начин да се спречи секој случај, многу фактори поврзани со карцином на дебелото црево можат да се контролираат со промени во животниот стил:

Ако скринингот или симптомите укажат на можно заболување, следни чекори може да вклучуваат:

• Колоноскопија со биопсија – се зема примерок од ткиво за анализа.
• КТ или МРИ – се користат за проценка на проширеноста на болеста.
• Крвни тестови, вклучувајќи CEA (карциноембрионален антиген).

Третманот зависи од стадиумот на болеста, локацијата на туморот и општата здравствена состојба на пациентот. Најчести терапии се:

Карциномот на дебелото црево е сериозна, но во голем дел спречлива болест. Важно е да ги препознаете симптомите, да правите редовен скрининг, да водите здрав начин на живот и навремено да побарате медицинска помош. Со рано откривање, голем број пациенти можат да постигнат одлични резултати од третманот и квалитетен живот.