Што е хипертензија?

Хипертензијата, позната и како висок крвен притисок, е едно од најчестите хронични заболувања кое се карактеризира со постојано зголемен притисок во крвните садови. Оваа состојба се јавува кога силата со која крвта го притиска ѕидот на артериите (крвните садови) е превисока, што може да доведе до сериозни здравствени компликации како срцеви заболувања, мозочен удар и бубрежни проблеми.

Според Светската здравствена организација (СЗО), над 1,28 милијарди луѓе низ светот страдаат од хипертензија (покачен крвен притисок), од кои две третини живеат во земји со низок и среден приход. Ризикот од покачен притисок значително се зголемува со возраста, истражувањата покажуваат дека повеќе од 60% од луѓето над 60 години ќе развијат хипертензија.

Хипертензијата често се нарекува „тивок убиец“ затоа што во почетните фази обично не предизвикува видливи симптоми. Сепак, некои луѓе може да доживеат:

• Главоболки, особено наутро.
• Вртоглавица или чувство на замор.
• Неправилна работа на срцето.
• Крварење од носот или проблеми со видот во напредна фаза.                            

Редовното следење на крвниот притисок е најдобриот начин да се открие оваа состојба.

Крвниот притисок се мери со помош на апарат наречен сфигмоманометар. Мерењето вклучува два броја:

• Систолен притисок (горниот број) - го мери притисокот кога срцето пумпа крв.
• Дијастолен притисок (долниот број) - го мери притисокот кога срцето мирува меѓу отчукувањата.

Нормалниот крвен притисок е околу 120/80 mmHg, а секое отстапување може да укаже на одреден степен на хипертензија. Крвниот притисок измерен во домашни услови е добар показател за тоа дали имате покачен крвен притисок. Треба да се земе просек на сите мерења направени со валидиран (одобрен) апарат за мерење, за најмалку 3 дена, а најдобро за 6–7 последователни дена. Мерењата треба да се прават наутро и навечер, во тивка соба, по 5 минути одмор, додека седите со потпора на грбот и раката на која мерите. Направете две мерења во интервал од 1–2 минути.

Глобалните стандарди за дефинирање на покачен крвен притисок ги поставуваат границите на систолен (горен) притисок > 140 mmHg и дијастолен (долен) притисок > 90 mmHg како праг за дијагностицирање на хипертензија.

• Нормален крвен притисок: <120/<80 mmHg.
• Прехипертензија: 120-139/80-89 mmHg.
• Хипертензија од прв степен: 140-159/90-99 mmHg.
• Хипертензија од втор степен: ≥160/≥100 mmHg.

Третманот за покачен крвен притисок може да вклучува промена на животни навики и/или земање медикаменти (лекови) . Некои од клучните чекори за контролирање на крвниот притисок се:

• Редовна физичка активност.
• Здрава исхрана богата со овошје и зеленчук.
• Намалување на внесот на сол и заситени масти.
• Одржување на здрава телесна тежина.
• Избегнување на алкохол и пушење.
• Редовни посети на лекар за следење на состојбата.