Анемија во бременоста: Причини, превенција и третман

Што е анемија предизвикана од недостаток на железо?

Анемијата предизвикана од недостаток на железо е состојба кога телото нема доволно железо за да произведе хемоглобин. Хемоглобинот е протеин во црвените крвни зрнца кој носи кислород до ткивата. Кога нивото на железо е ниско, црвените крвни зрнца не можат правилно да функционираат, што доведува до намалено снабдување со кислород во телото.

Што ја предизвикува анемијата од недостаток на железо во бременоста?

За време на бременоста, телото има зголемена потреба од железо за да поддржи зголемен волумен на крв и да обезбеди кислород за растот на бебето. Ако бремената жена не внесува доволно железо преку исхраната или има ниски резерви на железо, може да развие анемија.

Фактори на ризик за анемија во бременоста

Некои фактори ја зголемуваат веројатноста за развој на анемија за време на бременоста, вклучувајќи: 

• Бремености во краток временски период – Телото нема доволно време да ги обнови резервите на железо.
• Бременост со повеќе бебиња – Потребата од железо е поголема.
• Често повраќање поради утринска мачнина – Ова може да го ограничи внесот на железо.
• Исхрана сиромашна со железо – Недостаток на храна богата со железо води до дефицит.
• Тешки менструални циклуси пред бременоста – Ова може да доведе до ниски резерви на железо.
• Историја на анемија – Ако лицето имало анемија пред бременоста, ризикот е поголем.

Кој е во најголем ризик?

Бремени жени кои се вегетаријанци или вегани, тинејџерки, лица со хронични болести (на пример, целијакија или воспалителни болести на цревата), како и оние кои имале хируршки интервенции на желудникот или цревата, имаат поголем ризик од развој на анемија.

Симптоми на анемија од недостаток на железо во бременоста

 Блага анемија може да нема видливи симптоми, но како што состојбата се влошува, може да се појават следните симптоми: 

• Замор и слабост
• Вртоглавица или несвестица
• Бледа или жолтеникава кожа
• Отежнато дишење
• Главоболки
• Ладни раце и нозе

Тешката анемија може да предизвика:

• Забрзано или неправилно чукање на срцето
• Низок крвен притисок
• Тешкотии со концентрацијата

Бидејќи некои симптоми на анемија се слични на оние што се јавуваат во бременоста, редовните крвни анализи се клучни за следење на нивото на железо. 

Како се дијагностицира анемија во бременоста?

• Комплетна крвна слика (ККС): Го мери бројот на црвените крвни клетки и нивото на хемоглобин.
• Серумски феритин тест: Ја проверува количината на складирано железо во телото.
• Серумско железо тест: Ја мери количината на железо во крвта.

Рутинските прегледи во бременоста вклучуваат тестирање за анемија со цел рано откривање на недостаток на железо. 

Како да се спречи анемијата предизвикана од недостаток на железо?

Најдобриот начин за превенција е правилна исхрана и внесување на потребните додатоци во исхраната. 

1. Консумирање храна богата со железо
   Железото се наоѓа во:
   • Животински извори (хемско железо, полесно за апсорпција): Црвено месо, живина, риба, јајца.
   • Растителни извори (нехемско железо, потешко за апсорпција): Спанаќ, леќа, грав, збогатени житарици, тофу, јаткасти плодови и семиња.
2. Подобрување на апсорпцијата на железо
   Железото од растителни извори подобро се апсорбира кога се комбинира со храна богата со витамин Ц, како што се:
   • Свежо цеден портокалов сок
   • Домати
   • Пиперки
   • Јагоди
3. Додатоци со железо 
   Повеќето пренатални витамини содржат железо, но ако тестовите покажат дефицит, лекарот може да препорача дополнителни додатоци (27 mg дневно).
4. Избегнување на храна што ја попречува апсорпцијата на железо
   Некои намирници го намалуваат апсорбирањето на железото, како што се:
   • Млечни производи (богати со калциум)
   • Чај и кафе (содржат танини)
   • Житарици и мешунки (содржат фитинска киселина)
   Ако земате додаток со железо, најдобро е да го земате одделно од храна богата со калциум (како што се млечните произиводи) за подобра апсорпција.

Како се лекува анемијата од недостаток на железо?

Третманот зависи од тежината на недостатокот. 

1. Благи до умерени случаи:
   • Редовно земање додатоци со железо.
   • Исхрана богата со железо и витамин Ц.
   • Избегнување на храна што ја блокира апсорпцијата на железото.
2. Тешки случаи:
   Ако нивото на железо е многу ниско или лицето не може да толерира додатоци во облик на таблети, лекарот може да препорача:
   • Интравенска терапија со железо – Железото се дава преку вена за побрзо покачување на нивото.
   • Трансфузија на крв – Во екстремни случаи.

Анемијата од недостаток на железо е честа за време на бременоста, но може да се спречи и третира со правилна исхрана, додатоци и редовни лекарски прегледи. Ако почувствувате симптоми на анемија, консултирајте се со лекар за соодветен третман.