Рендгенско снимање за време на бременоста

Бременоста и рендгенските снимања
Бременоста е период исполнет со радост, исчекување, но и со одредени грижи за здравјето на идното бебе. Една од честите дилеми со кои се соочуваат бремените жени е дали рендгенските снимања (X-зраци) се безбедни во овој период. Важно е да знаете дека ризикот од штетно влијание на рендгенот врз фетусот е многу мал, особено кога снимањето е неопходно за вашето здравје. Во повеќето случаи, придобивките од точната дијагноза се поголеми од можните ризици.

Што претставува рендгенското снимање и какво е неговото влијание?
Рендгенските зраци се метод за дијагностичко снимање, кој користи мала количина на радијација за да се добијат слики од внатрешните органи и коските. Во медицината, тие се неопходни за откривање на бројни состојби.

Во најголем дел од случаите, дозата на зрачење што се користи во рендгенското снимање е многу ниска и не претставува значителен ризик за фетусот. Повеќето рендгенски снимки, како што се оние на забите, главата, градниот кош, екстремитетите, не го изложуваат директно абдоменот на зрачење и генерално не се сметаат за ризични.

Сепак, ако рендгенското снимање е насочено кон карлицата, долниот дел од грбот или абдоменот, постои потенцијална изложеност на плодот, па затоа е потребно да се преземат соодветни мерки за заштита.

Кога рендгенските зраци може да бидат ризични за фетусот?
Иако стандардните рендгенски снимања се безбедни, во ретки случаи честа изложеност на зрачење во кус временски период може да носи одредени ризици, особено во најраните фази на бременоста.

Различни периоди на бременоста:

• 🔸 Првите две недели по зачнувањето – Ако бремената жена е изложена на екстремно високи дози на радијација, може да постои зголемен ризик од спонтан абортус. Сепак, вообичаените медицински рендгенски зраци не содржат толкави дози за да предизвикаат вакви последици.
• 🔸 Од 2. до 8. недела – Во овој период, плодот се развива интензивно. Екстремно високи дози на радијација би можеле да доведат до:
  • Забавен раст на бебето во матката (интраутерина ретардација)
  • Микроцефалија – состојба во која главата на бебето е значително помала од нормалното
  • Аномалии на коските, очите или гениталиите
• 🔸 Од 8. до 15. недела – Изложеноста на високи дози на зрачење може да го зголеми ризикот од проблеми со интелектуалниот развој и потешкотии во учењето подоцна во животот. Сепак, вреди да се напомене дека стандардните дози на рендгенски зраци кои се користат во медицинската дијагностика се многу ниски и далеку од тие што би можеле да предизвикаат овие последици.

Што да направите ако ви е потребно рендгенско снимање за време на бременоста?

• ✔ Разговарајте со вашиот лекар – Прашајте дали постојат безбедни алтернативи, како ултразвук (ехо) или магнетна резонанца (MRI).
• ✔ Минимизирајте ја изложеноста – Доколку рендгенот е неопходен, здравствените работници можат да ја намалат дозата и да користат заштитен оловен елек за стомакот.
• ✔ Доколку имате друго дете кое треба да направи рендген – Не држете го вашето дете за време на снимањето ако сте бремени. Наместо тоа, замолете друг член на семејството или медицинскиот персонал да помогне.
• ✔ Ако сте направиле рендген пред да дознаете дека сте бремени – Не паничете! Контактирајте го вашиот лекар за процена на потребата за дополнителна евалуација, но во најголем дел од случаите, нема место за загриженост. 

Дополнителни совети за практична заштита:

• Бидете информирани – Не двоумете се да поставувате прашања за процедурите и потенцијалните ризици. Доброто информирање ви помага да донесете најдобра одлука за себе и вашето бебе.
• Избегнувајте непотребни рендгенски снимања – Ако рендгенот не е итен, почекајте додека не се породите, особено ако се однесува на општи превентивни прегледи.
• Секогаш информирајте го медицинскиот персонал за вашата бременост – Дури и ако вашата бременост е во рана фаза и не се гледа, кажете му на лекарот за да може да се преземат дополнителни мерки на претпазливост.
• Грижете се за вашето здравје – Превенцијата е секогаш подобра од третманот. Одржувањето на добро здравје со балансирана исхрана, редовна хидратација и избегнување на ризични активности може да ве заштити од ситуации во кои ќе ви биде потребно рендгенско снимање. 

Рендгенските снимања, кога се користат правилно и соодветно, се безбедни во најголем дел од бременоста. Ризикот од штета на фетусот е минимален, а во повеќето случаи, точната дијагноза е клучна за одржување на здравјето на мајката и бебето. Сепак, секогаш е важно да разговарате со вашиот лекар, да се информирате за можните алтернативи и да ги следите препораките за безбедност.