Dhimbja e kokës: Llojet dhe trajtimi kokës:

Dhimbja e kokës është një gjendje e zakonshme shëndetësore që mund të ketë një sërë shkaqesh dhe formash. Ekzistojnë dy lloje themelore të dhimbjeve të kokës: dhimbje koke primare dhe sekondare.

Dhimbje koke primare

Dhimbjet primare të kokës ndodhin në mungesë të ndonjë shkaku të jashtëm ose sëmundjeje themelore. Llojet më të zakonshme të dhimbjeve primare të kokës janë:

Dhimbjet primare të kokës ndodhin në mungesë të ndonjë shkaku të jashtëm ose sëmundjeje themelore. Llojet më të zakonshme të dhimbjeve primare të kokës janë:

• Migrena – Forma e dytë më e zakonshme e dhimbjes së kokës, që ndodh në rreth 15% të grave dhe 6% të burrave.
• Dhimbje koke nga tensioni – Forma më e zakonshme e dhimbjes së kokës, e cila shoqërohet me tension në muskujt e kokës dhe qafës.
• Dhimbje koke në grupe – Një dhimbje koke e rrallë por intensive që ndodh periodikisht në “grupe” (sulme).

Një dhimbje koke sekondare është rezultat i një sëmundjeje ose gjendjeje themelore. Shkaqet më të zakonshme të një dhimbjeje koke sekondare janë:

• Meningjiti – Inflamacion i membranave të trurit.
• Gjakderdhje intrakraniale – Gjakderdhje brenda trurit, siç është hemorragjia subaraknoide.
• Tumoret e trurit – Një numër tumoresh në tru mund të shkaktojnë presion dhe dhimbje koke.
• Glaukoma – Rritje e presionit të syve që mund të shkaktojë dhimbje koke.

Migrena është një dhimbje koke që shkakton dhimbje të forta pulsuese, zakonisht në njërën anë të kokës. Shpesh shoqërohet me të përziera, të vjella dhe ndjeshmëri ndaj dritës dhe zhurmës. Sulmet e migrenës mund të zgjasin nga disa orë deri në disa ditë dhe mund të prishin ndjeshëm jetën e përditshme.

Disa njerëz përjetojnë një simptomë paralajmëruese të quajtur aurë, e cila ndodh para ose gjatë një migrene. Një aurë mund të përfshijë:

• Çrregullime vizuale, të tilla si shkëndija drite ose njolla të zeza.
• Ndjesi shpimi në fytyrë, krahë ose këmbë.
• Vështirësi në të folur.

• Prodromi – Ndodh një deri në dy ditë para dhimbjes së kokës dhe përfshin simptoma të tilla si kapsllëk, luhatje humori, rritje të nevojës për të urinuar, mbajtje lëngjesh dhe hapje të gojës.
• Aura – Disa njerëz përjetojnë simptoma vizuale ose neurologjike, të tilla si ndjesi shpimi dhe vështirësi në të folur.
• Sulm – Dhimbja e kokës zgjat nga 4 deri në 72 orë dhe përfshin dhimbje pulsuese, të përziera, të vjella dhe ndjeshmëri ndaj dritës dhe zhurmës.
• Postdromi – Pas sulmit, personi mund të ndihet i rraskapitur, i hutuar ose i dobët.

Kur duhet të kërkoni ndihmë mjekësore?

Nëse keni dhimbje koke të shpeshta, mbani një ditar të simptomave tuaja dhe konsultohuni me një mjek. Edhe pse migrena nuk është e rrezikshme, në disa raste një dhimbje koke mund të tregojë një problem serioz shëndetësor. Kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore nëse:

• Dhimbja e kokës është e papritur dhe intensive, si një “rrufe në qiell të hapur”.
• Dhimbja e kokës shoqërohet me ethe, ngurtësim qafe, konfuzion, kriza, shikim të dyfishtë ose dobësi.
• Keni pasur një dëmtim në kokë dhe më pas keni pasur dhimbje koke.
• Keni një dhimbje koke kronike që përkeqësohet me kollën, sforcimin ose lëvizjen.
• Keni një dhimbje koke të re pas moshës 50 vjeç.

Trajtimi i migrenës synon ndalimin e simptomave dhe parandalimin e sulmeve të ardhshme.

Shumë ilaçe janë të dizajnuara për të trajtuar migrenën. Medikamentet e përdorura për migrenën ndahen në dy kategori të gjera:

• Qetësues dhimbjesh – Të njohura edhe si trajtime akute ose abortive, këto ilaçe merren gjatë një sulmi migrene për të parandaluar simptomat.
• Ilaçe parandaluese – Këto ilaçe merren rregullisht, zakonisht çdo ditë, për të zvogëluar frekuencën ose ashpërsinë e migrenës.

Trajtim jo-farmakologjik (trajtim pa ilaçe)

• Mbajtja e një stili jetese të shëndetshëm.
• Ushtrime të rregullta dhe gjumë i mjaftueshëm.
•  Shmangia e konsumit të tepërt të alkoolit dhe kafeinës.
•  Zvogëlimi i ekspozimit ndaj situatave stresuese

Trajtim farmakologjik (trajtim me ilaçe)

• Barna anti-inflamatore josteroide – Më efektive janë kur merren në fillim të një sulmi, siç është ibuprofeni (Brufen), së bashku me ilaçe kundër të përzierave.
• Triptane (Zolmitriptan, Sumatriptan) – Barna të zgjedhura për sulme të rënda dhe paaftësuese të migrenës.

Gjatë një sulmi të migrenës, rekomandohet fillimisht pushimi në një dhomë të qetë dhe të errët. Për migrenat e lehta, më shpesh rekomandohen ilaçet anti-inflamatore josteroide në kombinim me antiemetikë. Për sulme më të rënda dhe që shkaktojnë paaftësi, triptanët janë linja e parë e terapisë.

Monitorimi i rregullt i simptomave dhe reagimi në kohë mund të ndihmojnë në lehtësimin e sulmeve të migrenës dhe përmirësimin e cilësisë së jetës së pacientëve.