Mënyra e ushqimit te sëmundjet kronike të veshkave: Këshilla për marrjen e proteinave, kaliumit dhe lëngjeve

Sëmundja kronike e veshkave kërkon një plan të përshtatur të ushqimit që do të parandalojë mbingarkimin e funksionit të veshkave dhe përkeqësimin e mëtejshëm të shëndetit të përgjithshëm. Ky lloj i ushqyerjes kërkon një qasje individuale, por zakonisht planifikohet në mënyrë që të përfshijë marrjen më të ulët të elektroliteve, veçanërisht kaliumit dhe fosforit, me kontroll të marrjes së proteinave dhe lëngjeve. Ushqimi i bazuar në produkte bimore, i pasur me fibra, mund të ndihmojë në ngadalësimin e progresit të sëmundjeve kronike të veshkave, parandalimin e dështimit të veshkave dhe dializës, duke reduktuar rrezikun kardiovaskular.

Proteinat janë të nevojshme për shumë funksione trupore, por marrja e tepërt e tyre i ngarkon veshkat, të cilat duhet të filtrojnë nënproduktet e thyerjes së tyre.

1. Marrja mesatare e proteinave

• Personat me sëmundje kronike të veshkave duhet të kufizojnë marrjen e proteinave sipas rekomandimit të mjekut ose nutricionistit. Sasia optimale varet nga shkalla e dëmtimit të veshkave dhe gjendja e përgjithshme shëndetësore.
• Rekomandimet më të zakonshme përfshijnë marrjen nga 0.6 deri në 0.8 gram proteina për kilogram peshë trupore në ditë (ndonëse kjo nuk i përfshin domosdoshmërisht pacientët në dializë, të cilët humbasin disa proteina gjatë procedurës së dializës).

• Proteinat e origjinës shtazore: Peshku, mish pa yndyrë (pulë dhe gjeldeti pa lëkurë), vezët dhe produktet e qumështit me përmbajtje të ulët të yndyrës janë një zgjedhje e mirë, sepse përmbajnë të gjitha aminoacidet thelbësore.
• Proteinat bimore: Drithërat e plota dhe farat (fasule, thjerrëza, qiqra etj.) ose për shembull tofu (djathë soje) kanë një ndikim më të vogël në ngarkimin e veshkave në krahasim me proteinat shtazore.
• Ushqimet e pasura me proteina zakonisht kanë një përmbajtje më të lartë të fosforit (mishi i kuq, djathi, thelbet), ndaj duhet të keni kujdes dhe të kufizoni marrjen e tyre. Mjeku mund të përshkruajë lidhës të fosfatit (në këtë mënyrë sigurohet marrja e proteinave të nevojshme pa ngarkuar trupin me fosfor). Kur funksioni i veshkave përkeqësohet, niveli i fosforit në trup rritet, duke shkaktuar dobësim të kockave, ndryshime në enët e gjakut dhe kruajtje të lëkurës.

Marrja e tepërt e kaliumit në trup për pacientët me sëmundje të veshkave mund të çojë në rritjen e nivelit të kaliumit në gjak dhe si pasojë të shkaktojë dobësi muskulore, çrregullime të funksionit të zemrës dhe ndoshta dështim të zemrës.

1. Përpiquni të zvogëloni marrjen e kaliumit, nëse është e nevojshme

• Personat me sëmundje të veshkave duhet të kufizojnë marrjen e ushqimeve të pasura me kalium, siç janë bananet, patatet, domatet, avokado, portokalli, bizelet, spinaqi zviceran, fruta të thata, qumështi, arrat dhe çokollata.
• Sasia e kaliumit mund të zvogëlohet me trajtimin termik të perimeve të qëruara dhe të coptuara, të cilat më parë kanë qëndruar në ujë (për shembull, gjatë natës); perimet si patatet, kungujt, patatet e ëmbla dhe të tjera mund të zihen në një sasi më të madhe të ujit (pesë herë më shumë se sasia e perimeve), pastaj të hidhet uji dhe të zihen përsëri.

2. Ushqime me përmbajtje më të ulët të kaliumit

• Molla, dardha, manaferra, rrushi, sallata e gjelbër, kastraveci i freskët janë shembuj të ushqimeve me përmbajtje të ulët kaliumi, si dhe drithërat e plota, makaronat, orizi dhe buka.

Hidratimi i duhur është thelbësor për shëndetin e veshkave, por personat me veshka të dëmtuara duhet të jenë të kujdesshëm me marrjen e lëngjeve për të parandaluar mbajtjen e ujit në trup, ënjtjen dhe hipertensionin. Po ashtu, është e rëndësishme të kufizohet konsumimi i ushqimeve të kripura që automatikisht rrisin ndjenjën e etjes.

• Trupi i shëndetshëm ka nevojë për rreth 2-2.5 litra lëngje në ditë, në varësi të aktivitetit fizik, temperaturës dhe faktorëve të tjerë. Në rastin e sëmundjeve të veshkave, mjeku do të rekomandojë sasinë e marrjes së lëngjeve. Lëngjet përfshijnë ujin, lëngjet e frutave, pijet pa alkool, qumështin dhe pijet e qumështit, çajin, supat, çorbat si dhe pijet me kafeinë dhe alkool.
• Uji është zgjedhja më e mirë.
• Shmangni pijet e gazuara dhe ato me sheqer, si dhe ato të pasura me fosfor, siç janë disa pije sportive dhe pijet e ashtuquajtura “kola”.

1. Mundohuni të konsumoni më pak se 5 gram kripë në ditë (një lugë çaji).
2. Mbani një peshë trupore të shëndetshme. Obesiteti është i lidhur me rrezikun e shtuar për zhvillimin e sëmundjeve të veshkave.
3. Ndiqni rregullisht shëndetin tuaj. Personat me diabet dhe hipertension duhet të kontrollojnë rregullisht nivelet e sheqerit dhe presionin e gjakut, pasi këta faktorë janë shkaktarët kryesorë të sëmundjeve të veshkave.