Ushqimi dhe gastriti: si ndihmon ushqimi në menaxhimin e simptomave
Gastriti është një gjendje ku mukoza e stomakut inflamohet, duke shkaktuar shpesh simptoma të tilla si dhimbje, fryrje, të përziera dhe probleme me tretjen. Medikamentet mund të zvogëlojnë inflamacionin dhe të kontrollojnë sekretimin e acidit, por ushqimi luan një rol të madh në menaxhimin e simptomave dhe nxitjen e shërimit. Ekzistojnë dy forma kryesore të gastritit - akut, i cili shfaqet papritmas dhe zgjat për një kohë të shkurtër, dhe kronik, i cili zhvillohet gradualisht dhe mund të zgjasë me vite. Zgjedhja e duhura e ushqimit mund të ndihmojë në qetësimin e stomakut dhe parandalimin e përkeqësimit të gjendjes.
Çfarë e shkakton gastritin?
Gastriti mund të shkaktohet nga faktorë të ndryshëm, siç janë:
Helicobacter pylori – një infeksion i zakonshëm bakterial që sulmon mukozën e stomakut
Përdorimi i NSAID-ve (ilaçe anti-inflamatore josteroide) si ibuprofeni ose aspirina
Gjendje autoimune – kur sistemi imunitar sulmon mukozën e stomakut
Stresi – veçanërisht stresi fizik për shkak të sëmundjes ose lëndimit
Konsumi i tepërt i alkoolit – i cili irriton dhe dëmton mukozën e stomakut
Në raste të rralla, gastriti mund të shkaktohet nga alergjitë ushqimore ose suplementet e hekurit. Gastriti mund të shoqërohet gjithashtu me refluks, sëmundje celiake ose anemi të shkaktuar nga mungesa e vitaminës B12.
Ushqimi i rekomanduar
Ushqime që janë të lehta për stomakun dhe që mund të ndihmojnë në uljen e inflamacionit dhe aciditetit:
Ushqime të pasura me fibra
Fibra është e dobishme për tretjen e përgjithshme dhe mund të ndihmojë në rregullimin e acidit në stomak. Filloni me sasi të vogla dhe rrisni gradualisht ato për të shmangur gazrat ose fryrjen.
Drithëra të plota: bollgur, oriz i kaftë, kuinoa dhe bukë me drithëra të plota.
Fruta dhe perime: mollë dhe dardha (pa lëvore), karrota, spinaq dhe brokoli. Perimet që janë të vështira për t’u tretur të freskëta i zijeni në ujë ose në avull.
Fruta me aciditet të ulët
Bananet – një frut me niseshte që vesh stomakun dhe lehtëson shqetësimin.
Pjeprat – kanë një efekt hidratues dhe qetësues.
Mollat – zgjidhni varietete më të ëmbla dhe qërojini nëse keni stomak të ndjeshëm.
Proteina jo të yndyrshme
Proteinat janë thelbësore për shërimin, por proteinat e yndyrshme ose të skuqura mund të përkeqësojnë simptomat.
Pulë ose gjel deti pa lëkurë: i pjekur në furrë ose i zier – shmangni skuqjen.
Peshku: Peshku yndyror si salmoni rekomandohet për shkak të pasurisë së tij në acide yndyrore omega-3.
Vezë: Vezët omëletë ose të ziera treten lehtë.
Proteina me bazë bimore: tofu dhe thjerrëza ose fasule të gatuara mirë (nëse i toleroni).
Ushqime të pasura me probiotikë
Probiotikët ndihmojnë në balancimin e baktereve të stomakut dhe mund të nxisin shërimin.
Kos me kultura aktive: kosi i thjeshtë, pa sheqer është më i miri.
Kefir – një pije me qumësht të fermentuar e pasur me probiotikë të dobishëm.
Perime të fermentuara – lakër turshi në sasi të vogla mund të ndihmojë (shmangeni nëse shkakton shqetësim).
Ushqime që duhet të shmangen
Disa ushqime mund të irritojnë mukozën e stomakut ose të stimulojnë prodhimin e tepërt të acidit:
Ushqim pikant
Specat djegës, salcat pikante, kerri dhe djegës mund të përkeqësojnë simptomat. Në vend të kësaj, përdorni erëza si borzilok, rigon dhe shafran i Indisë.
Ushqime acidike dhe pije
Fruta agrume: portokalle, limonë, grejpfrut.
Ushqime me bazë domatesh: salca, keçap, sallata.
Kafeja dhe çaji: edhe ato pa kafeinë mund të irritojnë mukozën.
Ushqime të yndyrshme dhe të skuqura
Vaktet e pasura me yndyrë ngadalësojnë tretjen dhe rrisin aciditetin e stomakut.
Ushqime të skuqura: patate të skuqura, patatina, mish i skuqur.
Produkte të përpunuara të mishit: salçiçe, proshutë.
Salca kremoze dhe salca të trasha.
Alkooli dhe pijet e gazuara
Alkooli irriton mukozën, dhe pijet e gazuara shkaktojnë fryrje.
Këshilla shtesë
Hani vakte të vogla më shpesh.
Përtypni ushqimin ngadalë dhe me kujdes.
Mos u shtrini menjëherë pas një vakti.
Hidratohuni rregullisht.
Mbani një ditar ushqimor për të identifikuar shkaktarët.
Punoni me një mjek ose nutricionist për të gjetur planin më të mirë për ju.
Duque-Buitrago, L. F., et al. (2022). Critical Reviews in Food Science and Nutrition.