Mastektomia: Si të përgatiteni dhe çfarë të prisni

Mastektomia është heqja kirurgjikale e të gjithë ose një pjese të gjirit, më shpesh si pjesë e trajtimit të kancerit të gjirit. Ndërsa vetë procedura mund të duket e frikshme, është një hap thelbësor në trajtimin ose parandalimin e përhapjes së sëmundjes.

Simptomat dhe indikacionet për mastektomi

Indikacioni më i zakonshëm mjekësor për një mastektomi është diagnoza e kancerit të gjirit, por ka edhe arsye të tjera pse një mjek mund ta rekomandojë këtë ndërhyrje.

Kanceri i gjirit:

●     Kancer invaziv i diagnostikuar (në rrezik përhapjeje)

●     Tumor i madh në madhësinë e gjirit

●     Rikthim i kancerit pas terapisë së mëparshme

●     Pacientë që nuk mund ose nuk duan të bëjnë radioterapi pas një ndërhyrjeje tjetër kirurgjikale

Arsye të tjera:

●     Karcinoma duktale in situ me rrezik të lartë (DCIS)

●      Mastektomi profilaktike (parandaluese) te gratë me një predispozitë të lartë gjenetike ndaj kancerit të gjirit (mutacion BRCA)

●     Infeksion kronik ose gjendje inflamatore të gjirit

Vendimi për të bërë një mastektomi merret gjithmonë në konsultim me një ekip mjekësh, përfshirë një onkolog dhe një kirurg.

Ndërhyrja kirurgjikale: llojet e mastektomisë

Ekzistojnë disa lloje të mastektomisë, varësisht nga nevojat e pacientit:

1. Mastektomi e plotë (totale) – heqja e të gjithë gjirit, duke përfshirë thithkën dhe areolën.
2. Mastektomi me ruajtje të lëkurës – lëkura përreth gjirit ruhet për të lejuar rindërtimin.
3. Mastektomi me ruajtje të thithkës – thithka dhe areola ruhen, por indi i gjirit hiqet
4. Mastektomi bilaterale – heqja e të dy gjinjve, shpesh si masë parandaluese.
5. Mastektomi radikale e modifikuar – gjiri hiqet së bashku me nyjet limfatike nën sqetull.

Ndërhyrja kirurgjikale kryhet nën anestezi të përgjithshme dhe zgjat nga 1 deri në 3 orë, varësisht nga lloji i ndërhyrjes dhe nëse kryhet edhe rindërtim.

Përgatitja para operacionit

Përgatitja është çelësi i një rikuperimi të suksesshëm.

Përgatitja mjekësore:

●     Ekzaminim i detajuar onkologjik dhe kirurgjikal

●      Teste paraoperative: numërim gjaku, EKG, teste koagulimi

●      Imazheri: mamografi, ultratinguj, MRI nëse është e nevojshme

●     Konsultim me një anesteziolog

Përgatitja personale dhe emocionale:

●     Bisedë me një psikolog ose onkopsikolog

●     Informacion rreth rindërtimit të mundshëm (menjëherë ose më vonë)

●      Organizimi i ndihmës në shtëpi për ditët e para pas operacionit

●      Blerja e veshjeve të rehatshme, të gjera dhe sytjenave pa tela

●     Zakonisht 1–2 ditë

●     Mund të vendosen drenazhe për të hequr lëngun

●     Do të merrni udhëzime për kujdesin dhe drenazhin e plagës

Kujdesi në shtëpi:

●     Shmangia e ngritjes së peshave të rënda për 4–6 javë

●      Ushtrime për shpatullat dhe krahët sipas udhëzimeve të një fizioterapisti

●     Përdorimi i ilaçeve kundër dhimbjeve dhe antibiotikëve nëse janë të përshkruara

●     Mbështetja psikologjike është e rëndësishme – është në rregull të ndjeni trishtim, ankth ose humbje

Pasojat e mundshme afatshkurtra:

●     Dhimbje dhe ënjtje

●     Pamundësi për të lëvizur krahun

●     Ndryshime në ndjeshmërinë e lëkurës

●     Sfida emocionale (ndjenja humbjeje, ankth, depresion)

Kontrollet dhe monitorimi

●     Kontrolli i parë: 1 javë pas operacionit

●     Kontrollet pasuese: 1 muaj, 3 muaj, pastaj sipas planit të onkologut

●     Analiza e indit të hequr për trajtim të mëtejshëm

●     Kimioterapia, terapia hormonale ose radioterapia e mundshme

●     Nëse planifikohet rindërtimi, një plan i veçantë do të përcaktohet në konsultim me një kirurg plastik

Rindërtimi i gjirit

Nuk është e detyrueshme, por është e disponueshme dhe mund të bëhet:

●     Në të njëjtën kohë me mastektominë

●     Më vonë, pasi trupi të jetë shëruar

Përfshin futjen e implanteve ose indeve nga pjesë të tjera të trupit. Vendimi merret individualisht, bazuar në gjendjen shëndetësore dhe preferencat personale.

Mastektomia është një hap i rëndësishëm, por shpesh i domosdoshëm në trajtimin ose parandalimin e kancerit të gjirit. Me përgatitjen, mbështetjen dhe informacionin e duhur, pacientet mund ta kalojnë me sukses procesin dhe të vazhdojnë të jetojnë një jetë normale.